Quy tắc phối màu 60-30-10 trong nội thất và cách áp dụng cho nhà ở

Bạn chọn được từng màu mình thích, nhưng ghép lại cả căn nhà thì rối mắt. Đây là vấn đề hay gặp nhất khi chủ nhà tự phối màu. Quy tắc 60-30-10 không chọn màu thay bạn, nhưng giúp bạn quyết định mỗi màu được chiếm bao nhiêu chỗ.

Quy tắc 60-30-10 là gì

Ý tưởng rất đơn giản: trong một không gian, chia màu thành ba vai.

• Khoảng 60% là màu chủ đạo. Màu nền, chiếm diện tích lớn nhất, quyết định cảm giác chung của phòng.
• Khoảng 30% là màu phụ. Tạo chiều sâu, giúp phòng không đơn điệu.
• Khoảng 10% là màu nhấn. Một lượng nhỏ, đặt ở chỗ bạn muốn mắt dừng lại.

Các con số này là ước lượng bằng mắt, không phải phép đo. Quy tắc hay bị gọi nhầm là "tỷ lệ vàng", nhưng tỷ lệ vàng là một khái niệm toán học khác. Cốt lõi của 60-30-10 là thứ bậc: một màu dẫn dắt, một màu hỗ trợ, một màu điểm xuyết. Khi ba màu chiếm diện tích ngang nhau, mắt không biết nhìn vào đâu, và phòng trông rối.

Diện tích màu trong nhà Việt nằm ở đâu

Tài liệu thiết kế nước ngoài thường coi tường là màu chủ đạo. Nhà ở Việt Nam, nhất là căn hộ chung cư, có một khác biệt: đồ gỗ liền tường chiếm diện tích rất lớn. Phòng ngủ có tủ áo kịch trần chạy hết một bức tường thì mặt tủ đó đã là một mảng màu ngang với tường sơn.

Vì vậy, trước khi chọn màu, hãy liệt kê các bề mặt lớn trong phòng:

• Tường và trần.
• Sàn.
• Mặt đứng tủ áo, tủ bếp, vách ốp, kệ tivi.
• Rèm cửa.
• Đồ rời lớn: sofa, giường, bàn ăn.

Sau đó xếp chúng vào ba nhóm. Thường thì tường, trần và phần lớn mặt tủ thuộc nhóm 60. Sàn, sofa, rèm hoặc một mảng tủ khác màu thuộc nhóm 30. Gối, đèn, tranh, tay nắm, một ô kệ mở hay một mảng ốp nhỏ thuộc nhóm 10.

Áp dụng cho từng phòng

Phòng khách

Màu chủ đạo thường là tường sáng cộng với vách ốp hoặc kệ tivi tông gần tường. Màu phụ là sofa và sàn. Màu nhấn đặt ở gối, tranh, đèn, hoặc một ô kệ trang trí đậm hơn. Nếu kệ tivi chạy dài cả bức tường, đừng chọn màu quá tương phản với tường, vì nó sẽ tranh vai màu chủ đạo.

Phòng bếp

Bếp là nơi có nhiều mặt đứng nhất. Cách làm phổ biến: tủ trên cùng tông với tường để bếp nhẹ hơn, tủ dưới đậm hơn làm màu phụ. Mặt bàn đá và kính ốp tường bếp có thể là màu phụ hoặc màu nhấn, tùy độ nổi. Tay nắm, đèn hắt dưới tủ trên, vài món đồ bếp là màu nhấn.

Phòng ngủ

Phòng ngủ cần dịu. Màu chủ đạo nên là tông trung tính hoặc trầm nhẹ trên tường và tủ áo. Màu phụ nằm ở đầu giường, chăn ga, rèm. Màu nhấn dùng tiết chế, ví dụ một chiếc đèn ngủ hay khung tranh, để phòng không bị kích thích thị giác trước giờ ngủ.

Phòng trẻ em

Đây là phòng chủ nhà hay dùng quá nhiều màu. Hãy giữ màu chủ đạo trung tính trên tủ và tường. Phần màu sắc vui mắt đặt vào đồ chơi, chăn gối, tranh, những thứ dễ thay khi con lớn. Đồ gỗ liền tường dùng nhiều năm, không nên chọn theo sở thích màu của một độ tuổi.

Chọn màu cho đồ gỗ liền tường

Đồ gỗ liền tường khó thay hơn sơn tường rất nhiều. Vài lưu ý khi đặt chúng vào hệ 60-30-10:

• Nếu tủ thuộc nhóm 60, chọn màu trung tính hoặc vân gỗ nhạt. Về sau bạn đổi màu phụ, màu nhấn mà không phải đụng đến tủ.
• Nếu muốn tủ màu đậm, hãy cho nó vai màu phụ và giữ diện tích vừa phải, ví dụ chỉ tủ dưới bếp hoặc chỉ một mảng tủ áo.
• Cùng một màu nhưng bề mặt khác nhau sẽ trông khác. Bề mặt bóng phản sáng nên trông sáng và nổi hơn bề mặt mờ. Xem thêm Melamine và Laminate: so theo bề mặt và cách dùng.
• Màu vân gỗ cũng là một màu trong hệ. Vân óc chó đậm và vân sồi sáng đóng hai vai rất khác nhau.
• Tay nắm và nẹp chỉ tuy nhỏ nhưng lặp lại nhiều lần trên mặt tủ. Màu của chúng nên thuộc nhóm nhấn hoặc hòa vào màu tủ, không nên là một màu thứ tư.

Những lỗi thường gặp

• Chọn màu từ ảnh mạng. Ảnh đã qua chỉnh sửa và chụp dưới đèn studio. Màu thật trong nhà bạn sẽ khác.
• Ba màu cùng độ đậm. Dù đúng tỷ lệ diện tích, nếu cả ba đều đậm và rực, phòng vẫn nặng. Màu chủ đạo nên là màu nhẹ nhất trong ba.
• Mỗi phòng một hệ màu riêng. Căn hộ nhỏ có tầm nhìn thông nhau. Nên giữ một màu chủ đạo chung, đổi màu phụ và màu nhấn theo từng phòng.
• Quên tính sàn và rèm. Hai bề mặt này chiếm diện tích lớn nhưng hay được chọn sau cùng, làm lệch cả hệ màu.
• Màu nhấn rải khắp nơi. Màu nhấn chỉ có tác dụng khi ít. Rải đều thì nó thành màu phụ.

Danh sách kiểm tra trước khi chốt màu

• Đã liệt kê đủ các bề mặt lớn trong phòng, kể cả sàn và rèm.
• Mỗi bề mặt đã được gán vào một vai: chủ đạo, phụ hoặc nhấn.
• Màu chủ đạo là màu nhẹ nhất trong ba.
• Đồ gỗ liền tường không mang màu nhấn trên diện tích lớn.
• Đã xem mẫu vật liệu thật tại nhà, cả ban ngày và buổi tối khi bật đèn.
• Đã xem phối cảnh 3D cả phòng, không chỉ từng món riêng lẻ.
• Các phòng nhìn thông nhau có chung màu chủ đạo.

Ánh sáng tự nhiên và đèn trong nhà làm màu thay đổi đáng kể. Cách thử mẫu với ánh sáng thật được hướng dẫn trong bài chọn màu nội thất: phối mẫu thật với ánh sáng nhà.

Thử trên 3D trước khi đặt làm

Cách nhanh nhất để biết hệ 60-30-10 có ổn không là dựng cả phòng trên 3D rồi đổi màu tủ, tường, sàn cho đến khi thấy cân. Bạn có thể tự vẽ phối cảnh 3D căn phòng để thử. Với đồ gỗ do Chân Tâm thi công, bản vẽ 3D là cam kết và mã vật liệu được ghi trong hợp đồng, nên màu bạn chốt trên phối cảnh cũng là màu sẽ được làm ra.