Hướng dẫn bảo quản nội thất gỗ công nghiệp luôn bền đẹp trong mùa nồm

Cứ đến tháng hai, tháng ba, tường đổ mồ hôi, sàn trơn, và nhiều nhà bắt đầu thấy chân tủ bếp phồng hay cánh tủ áo có đốm mốc. Gỗ công nghiệp không hỏng đều cả tấm. Nó hỏng từ vài điểm yếu cố định. Biết các điểm đó thì việc bảo quản mùa nồm gọn hơn nhiều.

Vì sao gỗ công nghiệp sợ mùa nồm

Ván MDF, HDF hay ván dăm đều làm từ sợi hoặc dăm gỗ ép với keo. Mặt ván đã phủ melamine, laminate hay acrylic thì nước khó đi qua. Phần dễ ngấm là những chỗ lõi ván lộ ra hoặc chỉ được che bằng một lớp mỏng:

• Cạnh ván, nơi dán nẹp chỉ.
• Lỗ khoan bản lề, lỗ cam chốt, lỗ bắt vít.
• Mặt sau và tấm hậu tủ, vốn ít được chú ý khi chọn vật liệu.
• Đáy tủ dưới và chân tủ sát sàn.

Mùa nồm, độ ẩm không khí cao kéo dài nhiều ngày. Hơi nước ngưng thành giọt trên mọi bề mặt lạnh. Nước đọng lâu ở các điểm trên sẽ ngấm vào lõi, làm sợi gỗ nở ra. Ván đã nở thì gần như không co lại như cũ.

Ván chống ẩm lõi xanh ngấm chậm hơn chứ không miễn nhiễm với nước. Phần này đã được giải thích kỹ trong bài MDF chống ẩm: hiểu đúng giới hạn.

Giữ độ ẩm phòng là việc đi trước

Bài này tập trung vào chính món đồ gỗ. Cách đóng cửa, chạy máy hút ẩm hay chế độ khô của điều hòa đã có trong bài Bảo quản nội thất mùa nồm: kiểm soát ẩm từ nguồn.

Chỉ nhắc lại một nguyên tắc. Ngày nồm thì đóng cửa, vì mở cửa lúc này là đưa thêm hơi ẩm vào nhà. Khi trời hanh trở lại mới mở cho thoáng. Mọi việc bên dưới chỉ có hiệu quả khi không khí trong phòng đã bớt ẩm.

Từng khu vực, từng điểm cần giữ

Tủ bếp

Tủ bếp chịu nồm nặng nhất vì vốn đã gần nước.

• Chân tủ và len chân tủ. Lau sàn bếp bằng giẻ vắt kiệt, không dội nước. Nước lau đọng sau len chân tủ là nguyên nhân hay gặp làm đáy tủ phồng.
• Khoang chậu rửa. Ống nước lạnh đọng giọt khi trời nồm. Giọt nước rơi xuống đáy khoang ngày này qua ngày khác. Kiểm tra xi phông, ống thải và đầu nối vòi mỗi tuần.
• Cạnh máy rửa bát. Mở máy ngay sau chu trình sấy thì hơi nóng ẩm phả thẳng vào mặt dưới bàn đá và cánh tủ bên cạnh. Đợi máy nguội rồi hẵng mở.
• Tủ trên cạnh hút mùi. Lớp dầu mỡ bám giữ ẩm và là nền cho mốc. Lau sạch trước mùa nồm.

Tủ quần áo

• Mặt hậu áp tường. Tủ áp vào tường ngoài hoặc tường giáp nhà vệ sinh là chỗ hay mốc nhất. Mùa nồm, mở cánh tủ vài giờ mỗi ngày trong lúc phòng đang chạy hút ẩm.
• Quần áo chưa khô. Quần áo phơi trong nhà ngày nồm thường chưa khô hẳn. Xếp vào tủ là đưa nước vào tủ.
• Gói hút ẩm. Đặt ở đáy tủ và góc dưới. Thay hoặc sấy lại khi hạt đã no nước.

Kệ tivi, vách ốp, giường

• Vách ốp tường: theo dõi mép dưới sát sàn và các mối nối giữa hai tấm.
• Giường có hộc kéo: gầm giường kín, ít gió. Mở hộc định kỳ cho thoáng.
• Kệ sát cửa sổ: nước ngưng trên kính chảy xuống bậu rồi sang mặt kệ. Lau khô bậu cửa mỗi sáng.

Lau chùi trong những ngày nồm

Thói quen lau dọn sai làm hỏng đồ nhanh hơn chính độ ẩm.

• Lau khô trước, lau ẩm sau. Mỗi sáng dùng khăn mềm khô lau giọt nước đọng trên cánh tủ và mặt bàn.
• Cần lau vết bẩn thì dùng khăn ẩm vắt kiệt, sau đó lau khô lại ngay.
• Không xịt nước trực tiếp lên cạnh ván. Không dùng nước nóng.
• Gặp đốm mốc trên bề mặt, dùng dung dịch tẩy rửa nhẹ rồi lau khô. Không dùng chất tẩy mạnh dành cho gạch hay bồn cầu.

Dấu hiệu cần xử lý ngay

Phát hiện sớm thì sửa nhẹ. Để qua mùa thì thường phải thay tấm.

• Cạnh ván hơi gồ, nẹp chỉ bắt đầu hở. Lau khô, để chỗ đó khô hẳn rồi báo thợ dán lại. Đừng tự bơm keo hay đè vật nặng lên.
• Đốm mốc trắng hoặc đen ở mặt sau, trong góc. Lau sạch, để khô, rồi tìm nguồn ẩm. Mốc quay lại chỗ cũ nghĩa là nguồn ẩm vẫn còn.
• Bản lề lỏng, cánh xệ. Vít bắt vào ván bị ẩm sẽ yếu đi. Nếu siết mà vít vẫn quay trơn, lỗ vít đã toét, cần thợ xử lý.
• Ngăn kéo rít. Thùng ngăn kéo hoặc tấm hông có thể đã nở.
• Mùi ẩm kéo dài cả khi đã hết nồm.

Ván đã phồng không tự phục hồi. Nếu phồng rộng ở tủ bếp, cách làm từng bước có trong bài Xử lý tủ bếp bị ngấm nước: việc nên làm đầu tiên.

Checklist mùa nồm mỗi tuần

1. Lau khô mặt cánh tủ và mặt bàn mỗi sáng.
2. Mở khoang chậu rửa, sờ đáy khoang xem có ẩm không.
3. Nhìn chân tủ bếp và len chân tủ, tìm chỗ gồ hoặc đổi màu.
4. Mở tủ áo, kiểm tra mặt hậu áp tường và các góc dưới.
5. Thay hoặc sấy lại gói hút ẩm.
6. Đổ nước trong máy hút ẩm, xem đồng hồ độ ẩm nếu có.
7. Đóng mở thử vài cánh, vài ngăn kéo để phát hiện rít, xệ.
8. Kiểm tra quần áo trước khi cất, chỉ cất đồ đã khô hẳn.

Chặn vấn đề ngay từ lúc đặt làm

Nếu bạn đang chuẩn bị làm nội thất mới, nhiều rủi ro mùa nồm chặn được ngay từ bản vẽ:

• Chọn cốt ván chống ẩm cho tủ bếp, tủ chậu và khu gần nhà vệ sinh.
• Phủ bề mặt cả mặt khuất, không để ván mộc ở mặt sau.
• Dán kín cạnh, kể cả những cạnh không nhìn thấy.
• Chừa khe thông gió giữa hậu tủ và tường ngoài.
• Nâng chân tủ bếp, có len chân tủ chịu nước.

Đó là những điểm nên hỏi rõ và ghi vào hồ sơ. Ở Chân Tâm, mã vật liệu của từng hạng mục được ghi rõ trong hợp đồng. Nhờ vậy, chủ nhà có căn cứ để đối chiếu đúng loại cốt ván và bề mặt đã chọn khi có vấn đề.

Muốn tận mắt xem cốt ván và cách dán cạnh trước khi chọn, bạn có thể đặt lịch tham quan nhà máy.